Ders 5 Kabahatler

KABAHATLER

a. Emre Aykırı Davranma

Yetkili makamlar tarafından adlî işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket etme idari para cezası uygulanır.

b. Dilencilik Yapmak

Dilencilik yapan kişiye, idarî para cezası verilir. Ayrıca, dilencilikten elde edilen gelire el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilir.

Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına ve el koymaya kolluk veya belediye zabıta görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülkî amir veya belediye encümeni karar verir.

c. Kumar Oynamak

Kumar oynayan kişiye, idarî para cezası verilir. Ayrıca, kumardan elde edilen gelire el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine de karar verilir. Kumar; para ile oynanan oyun şeklinde tanımlanmıştır.

Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına ve el koymaya kolluk görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülkî amir karar verir.

ç. Sarhoşluk

Sarhoş olarak başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde davranışlarda bulunan kişiye kolluk görevlileri tarafından idarî para cezası verilir. Kişi, ayrıca sarhoşluğun etkisi geçinceye kadar kontrol altında tutulur.

d. Gürültü

Başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olan kişiye, idarî para cezası verilir.

Bu fiilin bir ticarî işletmenin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde işletme sahibi gerçek veya tüzel kişiye de idarî para cezası verilir. Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir.

e. Rahatsız Etme

Mal veya hizmet satmak için başkalarını rahatsız eden kişi, idarî para cezası ile cezalandırılır. Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezası vermeye kolluk veya belediye zabıta görevlileri yetkilidir.

f. İşgal

Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımları işgal eden veya buralarda mal satışa arz eden kişiye, belediye zabıta görevlileri tarafından idarî para cezası verilir. Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezası vermeye belediye zabıta görevlileri yetkilidir.

g. Tütün Mamullerinin Tüketilmesi

Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında tütün mamulü tüketen kişiye, ilgili idarî birim amirinin yetkili kıldığı kamu görevlileri tarafından idarî para cezası verilir. Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezası vermeye ilgili idarî birim amirinin yetkili kıldığı kamu görevlileri yetkilidir. Bu hüküm tütün mamulü tüketilmesine tahsis edilen alanlarda uygulanmaz.

Eylemin kamuya ait toplu taşıma araçlarında işlenmesi hâlinde idarî para cezası vermeye ilgili idarî birim amirinin yetkili kıldığı kamu görevlileri yetkilidir. Kabahatin özel hukuk kişileri tarafından işletilen toplu taşıma araçlarında işlenmesi halinde bu ceza ilk başvurulan kolluk birim yetkilileri tarafından verilir.

Özel hukuk kişilerine ait olan ve herkesin girebileceği binaların kapalı alanlarında, tütün mamullerinin tüketilemeyeceğini belirtir açık bir işarete yer verilmesine rağmen, bu yasağa aykırı hareket eden kişiye, idarî para cezası verilir.

ğ. Kimliği Bildirmeme

Görevle bağlantılı olarak sorulması hâlinde kamu görevlisine kimliği veya adresiyle ilgili bilgi vermekten kaçınma veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişiye, bu görevli tarafından idarî para cezası verilir.

Açıklamada bulunmaktan kaçınması veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması dolayısıyla kimliği belirlenemeyen kişi tutularak durumdan derhal Cumhuriyet savcısı haberdar edilir. Bu kişi, kimliği açık bir şekilde anlaşılıncaya kadar gözaltına alınır ve gerekirse tutuklanır. Gözaltına ve tutuklamaya karar verme yetkisi ve usulü bakımından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır.

Kişinin kimliğinin belirlenmesi durumunda, bu nedenle gözaltına alınma veya tutuklanma hâline derhal son verilir.

h. Çevreyi Kirletme

Evsel atık ve artıkları, bunların toplanmasına veya depolanmasına özgü yerler dışına atma. Bireysel atık ve artıkların atılması hâlinde de bu hüküm uygulanır. Fiilin yemek pişirme ve servis yerlerinde işlenmesi hâlinde uygulanacak ceza daha fazladır.

Hayvan kesimine tahsis edilen yerler dışında hayvan kesme veya kesilen hayvan atıklarını sokağa veya kamuya ait sair bir alana bırakma.

İnşaat atık ve artıklarını bunların toplanmasına veya depolanmasına özgü yerler dışına atma. Bu atık ve artıkların kaldırılmasına ilişkin masraf da ayrıca kişiden tahsil edilir.

Kullanılamaz hâle gelen veya ihtiyaç fazlası ev eşyasını bunların toplanmasına ilişkin olarak belirlenen günün dışında sokağa veya kamuya ait sair bir yere bırakma. Bu eşyanın toplanması hususunda belediye tarafından belirli aralıklarla yılda üç günden az olmamak üzere belirlenen günler önceden uygun araçlarla ilân olunur.

Kullanılamaz hâle gelen motorlu kara veya deniz nakil araçlarını ya da bunların mütemmim cüzlerini sokağa veya kamuya ait sair bir yere bırakma. Bunların kaldırılmasına ilişkin masraf da kişiden ayrıca tahsil edilir. Bu kabahatler dolayısıyla idarî para cezasına belediye zabıta görevlileri karar verir. Bu kabahatler dolayısıyla meydana gelen kirliliğin kişi tarafından derhal giderilmesi hâlinde idarî para cezasına karar verilmeyebilir. Bu madde hükümleri, belediye sınırları içinde uygulanır.

Bu kabahatler dolayısıyla idarî para cezasına belediye sınırları içerisinde belediye zabıta görevlileri, belediye sınırları dışında kolluk görevlileri karar verir. Ancak bu kabahatler dolayısıyla meydana gelen kirliliğin kişi tarafından derhal giderilmesi halinde idarî para cezasına karar verilmeyebilir.

ı. Afiş Asma

Meydanlara veya parklara, cadde veya sokak kenarlarındaki kamuya ait duvar veya alanlara, rızası olmaksızın özel kişilere ait alanlara bez, kâğıt ve benzeri afiş ve ilân asan kişiye, idarî para cezası verilir. Aynı içerikteki afiş ve ilânlar, tek fiil sayılır.

Bu hüküm yetkili makamlardan alınan açık ve yazılı izne dayalı olarak asılan afiş ve ilânlar açısından uygulanmaz. Bu izinde, afiş ve ilânın asılacağı zaman dilimi açık bir şekilde gösterilir. Bu afiş ve ilânlar izin verilen gerçek veya tüzel kişi tarafından bu sürenin dolmasını müteakip derhal toplatılır.

Toplatma yükümlülüğüne aykırı hareket edilmesi hâlinde idarî para cezası verilir. Bu kabahatler dolayısıyla idarî para cezasına, kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir.

i. Asılsız İhbar

112 Acil Çağrı Merkezini asılsız ihbarda bulunmak suretiyle meşgul ettikleri tespit edilen kişilere il valileri tarafından idari para cezası verilir. Tekerrür halinde bu ceza iki katı olarak uygulanır.

j. Silâh Taşıma

Yetkili makamlardan ruhsat almaksızın kanuna göre yasak olmayan silâhları park, meydan, cadde veya sokaklarda görünür bir şekilde taşıyan kişiye, kolluk tarafından idarî para cezası verilir.

Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasını kolluk uygular. Kolluk, bu kanunda belirtilen kolluk tarafından idarî para cezası uygulanacak kabahatlerle karşılaştığında ilgiliye para cezası kesme yetkisine sahiptir.

k. Tüzel Kişilerin Sorumluluğu

Daha ağır idarî para cezasını gerektiren bir kabahat oluşturmadığı hallerde, bir tüzel kişinin organ veya temsilcisi ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte bu tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen bir kişi tarafından;

• • 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun;
    • 157’nci ve 158’inci maddelerinde tanımlanan dolandırıcılık suçunun,
    • 188’inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçunun,
    • 235’inci maddesinde tanımlanan ihaleye fesat karıştırma suçunun,
    • 236’ncı maddesinde tanımlanan edimin ifasına fesat karıştırma suçunun,
    • 252’nci maddesinde tanımlanan rüşvet suçunun,
    • 282’nci maddesinde tanımlanan suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunun,
  • 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 160’ıncı maddesinde tanımlanan zimmet suçunun,
  • 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan kaçakçılık suçlarının,
  • 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun Ek 5’inci maddesinde tanımlanan suçun,
  • 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunun 4’üncü maddesinde tanımlanan terörizmin finansmanı suçunun,

tüzel kişinin yararına olarak işlenmesi halinde, ayrıca bu tüzel kişiye idarî para cezası verilir. Ancak idari para cezası, işleme veya eyleme konu menfaatin iki katından az olamaz.

İdari para cezasına karar vermeye, suçlardan dolayı yargılama yapmakla görevli mahkeme yetkilidir.

l. Tüzel Kişilerin Bildirim Yükümlülüğü

5411 Sayılı Bankacılık Kanunun 3’üncü maddesinde tanımlanan; bankalara, finansal kuruluşlara veya paranın sayım ve incelemesini yaparak bankalara destek hizmeti veren kuruluşlar ile mevzuat çerçevesinde dövize ilişkin işlemler yapmasına izin verilen şirketlere, her ne amaçla olursa olsun ibraz edilen paranın sahte olduğunun anlaşılması halinde, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununun 278’inci maddesinde düzenlenen bildirim yükümlülüğü yerine getirilmediği takdirde, tüzel kişilere Cumhuriyet Savcısı tarafından idarî para cezası verilir.