Ders 5 Çalışma ve İşbirliği Esasları
ÇALIŞMA VE İŞBİRLİĞİ ESASLARI
a. Bağlılık
Jandarma Genel Komutanlığı, İçişleri Bakanlığına bağlıdır.
İçişleri Bakanı, jandarma teşkilatının en üst amiridir ve teşkilatı idare eder.
Jandarma Genel Komutanı tüm jandarma teşkilatının komutanı olarak teşkilatın sevk ve idaresinden, mevzuat hükümlerinin yürütülmesini sağlamaktan, bunlara dayalı olarak verilen emir ve kararların uygulanmasından İçişleri Bakanına karşı sorumludur.
Jandarma Bölge Komutanları konuşlu olduğu ilin valisine, il ve ilçe jandarma komutanları ise mülki amirlere bağlı ve sorumlu olarak görev yapar.
Mülki amirler ile adli makamlar mevzuat hükümlerine uygun olarak jandarma komutanlarına ve diğer jandarma personeline doğrudan emir verme yetkisine sahiptir.
Diğer makamlar jandarmaya görev olarak verilmesini istedikleri konunun kanuni dayanaklarını belirterek o yerin mülki amirine başvurur. Mülki amir, talebi mevzuata ve ihtiyaca uygunluk yönünden değerlendirir ve uygun bulduğunda, görevin ifasını emreder.
Jandarma birimlerinin üstlendikleri görevin yapılmasında kullanacakları araç ve gereçlerin seçimi kendi komutanlarına aittir. Mülki amirler özellik taşıyan ve yetersiz kalınan durumlarda gereken araç ve gereçleri diğer kamu kurum ve kuruluşlarından sağlayarak jandarmanın hizmetine verebilir.
Lüzum görüldüğü hallerde İçişleri Bakanı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı arasında her kademedeki personel, geçici olarak görevlendirilebilir. İçişleri Bakanı bu yetkisini il valilerine devredebilir.
Ayrıca, İçişleri Bakanının onayıyla; Emniyet Genel Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığı silah, mühimmat, teçhizat, taşıt ve diğer taşınırları ile taşınmazlarını birbirlerine geçici olarak tahsis edebilirler veya bedelsiz olarak devredebilirler.
b. Emniyet ve Asayişle İlgili Yazışmalarda İşbirliği
-
- Jandarma Genel Komutanlığı merkez ve taşra teşkilatları, birbirleriyle mahalli vakalar hakkında malumat istemek ve teknik, muhasebe, lojistik ve özlük konularına dair işlemler haricinde resen muhabere edemez ve yazışma yapamaz.
- Taşra teşkilatının merkez teşkilatıyla, merkez teşkilatının taşra teşkilatıyla yapacağı yazışmalar İçişleri Bakanlığı ve mülki amirler aracılığı ile yapılır. Hak ve yükümlülük doğuran ve İçişleri Bakanlığı ya da Jandarma Genel Komutanlığı adına irade beyanı niteliği taşıyan yazışmalar, her halükarda valilikler aracılığıyla yapılır.
- Emniyet ve asayiş görevlerinden jandarmayı ilgilendiren ve jandarmanın sorumluluk alanında yapılan işlere ilişkin her türlü emir ve tebligat, mülki amirin emirlerine göre, jandarma komutanlıklarınca hazırlanarak mülki amir imzasıyla gereken yerlere gönderilir.
- İçişleri Bakanlığına gönderilecek asayiş raporlarından jandarmanın sorumluluk alanında meydana gelen olaylara ait bulunanlar, İl Jandarma Komutanlığı tarafından hazırlanır ve vali imzasıyla gönderilir.
- Emniyet ve asayiş görevlerine ait aylık ve yıllık istatistikler jandarma, sahil güvenlik ve emniyet sorumluluk alanları için ait olduğu makamlarca hazırlandıktan ve Emniyet Müdürlüğünce beş örnek olarak birleştirilip İl Jandarma Komutanı ve İl Emniyet Müdürü ile teşkilatı olan yerlerde Sahil Güvenlik Bölge veya Grup Komutanı tarafından parafe edildikten sonra, iki örneği vali imzasıyla İçişleri Bakanlığına sunulur. İlde kalan üç suretten birer tanesi jandarma, sahil güvenlik ve emniyet teşkilatlarındaki dosyasında saklanır.
c. Cumhuriyet Savcılığı İle İlişkiler
Jandarma, Ceza Muhakemeleri Kanunu ve diğer mevzuatta yazılı soruşturma işlemlerine ilişkin görevleri yerine getirir, il ve ilçenin emniyet ve asayişini, genel hayatın akışını ilgilendiren olaylarda mülki amire bilgi verir.
ç. Adli Kolluk Makamları İle İşbirliği
Adli kolluk makamları ile işbirliği Adli Kolluk Yönetmeliğine göre yürütülür.
d. İcra Müdürlükleri İle İlişkiler
İcra müdürlüklerinin talebi üzerine kolluk kuvvetleri tarafından yakalanan araçlar, en yakın yediemin otoparkına teslim edilerek en geç üç işgünü içinde en yakın icra müdürlüğüne teslim alınması için bildirimde bulunulur.
e. Askeri Makamlar İle İlişkiler
Askeri görevler, seferberlik ve savaş hallerinde Cumhurbaşkanının uygun gördüğü bölümleriyle kuvvet komutanlıkları emrinde görev icra etmek ile Genelkurmay Başkanının talebi üzerine İçişleri Bakanının, illerde ise Garnizon Komutanının talebi ve valinin onayıyla verilen askeri görevleri icra edilir.
-
- Jandarma birlikleri; seferberlik ve savaş hallerinde, Cumhurbaşkanının kararıyla belirlenecek bölümleriyle kuvvet komutanlıkları emrine girer, kalan bölümüyle normal görevlerine devam eder. Jandarma, seferberlik ve savaş halinde, 2941 sayılı Seferberlik ve Savaş Hali Kanunu ile verilen görevleri yapar.
- Jandarma birlikleri; Genelkurmay Başkanlığının talebi üzerine Bakanın, illerde ise garnizon komutanının talep etmesi halinde valinin onayıyla kendilerine verilen askeri görevleri de yapar. Bu görevlerin kapsamı, niteliği ve yerine getirilme esasları Genelkurmay Başkanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir.
f. Polis ve Sahil Güvenlik ile İlişki, Çalışma ve İşbirliği Esasları
Jandarma sorumluluk alanında herhangi bir suçla karşılaşan sahil güvenlik veya polis, olaya müdahale etmek ve jandarmaya da haber vermek, jandarmanın istemi üzerine gerekli yardımı yapmakla yükümlüdür.
Bu gibi durumlarda, sahil güvenlik ve polis, jandarma gelinceye kadar olay yerinde soruşturma yapamaz, durumu olduğu gibi koruyarak delillerin kaybolmaması için gereken önlemleri alır.
Sahil güvenlik veya polis, olay yerinde elkoydukları nesneleri gelen jandarmaya bir alındı belgesiyle teslim eder, jandarmanın makul bir sürede gelememesi durumunda Cumhuriyet Savcısına haber verir ve talimatına göre hareket eder.
Jandarma, sahil güvenlik ve polisin birlikte çalışmalarına gerek duyulan durumlarda, operasyona katılan birimlerin komuta, sevk ve idaresinin hangi kolluk kuvvetine ait olduğu mülki amir tarafından belirlenir.
g. Dış İlişkiler
Jandarma Genel Komutanlığı yurtdışında icra edilen faaliyetlere dış ilişkiler uygulama planı kapsamında iştirak eder. Bu plan yıllık olarak hazırlanır, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından onaylanır.
Yıllık planda yer almayan, ancak icrasına ihtiyaç duyulan plan dışı faaliyetlerin onayı İçişleri Bakanlığından ayrıca alınır.
Jandarma Genel Komutanlığı, İçişleri Bakanının onayı ile uluslararası kuruluşlara üye olabilir.
